…VÌ NÓ THUỘC BỘ MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN!!!???
Tôi nắm giữ niềm tin đầy sai lầm này trong rất nhiều năm trời. Đơn giản là bởi thấy bọn học khối A toán lý hoá thì hay thi ngân hàng, tài chính với kinh tế =))) Rồi đơn giản tôi chỉ nghĩ nó liên quan đến kế toán, chuyên viên ngân hàng này kia thì rõ là toàn làm việc với số má, bảng tính excel đấy còn gì nữa!
Nhưng sự thật tôi nhận ra là:
Má ơi giết con đi, kinh tế – tài chính là bộ môn khoa học xã hội, liên quan đến hành vi của con người trong xã hội kia mà. Tại sao một người làm marketing như tôi lại ngok ngek đến vậy? Và thành công của việc đầu tư tài chính không quyết định bởi việc bạn có giỏi số và tính toán hay không, thực ra nó liên quan đến việc bạn có hiểu được cảm xúc và hành vi của con người hay không. Rõ ràng, khả năng này vốn là thế mạnh của những người học ngành xã hội, làm truyền thông marketing như tôi. (à bây giờ tôi mới thấy rõ chứ hồi trước thì ko hề =)))
Tôi đã đầu hàng trước những clip dạy phân tích kĩ thuật xem chart theo phải ghi nhớ các kiểu nến xanh là mua, nến đỏ là bán, mô hình nến như thế nào chỉ báo cái gì, đường MA5, MA10 đi thế nào, mây Ichimoku ở vị trí nào thì diễn biến ra sao, v.v..
Mọi việc đơn giản hơn khi tự tôi nhận ra đây là các chỉ báo liên quan đến tâm lý và hành vi của con người. Màu xanh là màu của niềm tin, của hi vọng, của sự lạc quan; màu đỏ là sự sợ hãi, chán nản, hoang mang,… Khi con người lạc quan, tin tưởng vào 1 dự án thì họ sẽ cùng nhau mua thêm (với hi vọng tăng giá). Khi họ sợ hãi, mất niềm tin, thì họ sẽ đồng loạt bán ra. Nếu chỉ số niềm tin cao hơn và thắng được sự sợ hãi, chúng ta sẽ có kết quả là cây nến xanh, v.v… Rồi ngưỡng tâm lý chịu đựng của con người là có hạn, khi nào chạm những đường liên quan đến ngưỡng đó thì xảy ra tình trạng bán tháo hoặc FOMO (sợ lỡ cơ hội và bị bỏ lại) nên ồ ạt mua, v.v…
Trong cuốn “Tâm lý học về tiền” (Psychology of Money: Timeless Lessons on Wealth, Greed, and Happiness”) của Morgan Housel – chuyên gia tài chính hành vi và là cựu chuyên gia tại Wall Street Journal và The Motley Fool, ông đã chứng minh rất rõ rằng các yếu tố cần thiết để thành công trong đầu tư tài chính phần lớn liên quan đến tâm lý và cảm xúc. Đầu tư tài chính cũng dạy bạn về sự kiên trì và nhẫn nại.
Có một câu chuyện mà cuốn sách đưa ra khiến tôi vô cùng ấn tượng. Nó kể về 1 ông lao công quét rác và 1 ông thạc sĩ hay tiến sĩ tài chính kinh tế gì đó. Ông lao công thì không học hành nhiều, ông chỉ đơn giản là nắm được các nguyên tắc đầu tư cơ bản, kiên trì mua các cổ phiếu bluechip trong suốt nhiều năm và tích luỹ, kiên nhẫn chờ đợi, sống một cuộc sống bình thường giản dị. Ông này tích được khối tài sản lên đến hàng triệu đô, số tiền mà không nhiều người Mỹ có khả năng tích luỹ được. Trong khi đó ông chuyên gia tài chính học trường xịn thì nhanh chóng giàu có và rồi cũng nhanh chóng phá sản.
Xin đừng hiểu nhầm thông điệp ở đây là về chuyện có học chuyên ngành với không học chuyên ngành thì cái nào tốt hơn. Tác giả đã chỉ ra rằng câu chuyện cho thấy trong đầu tư tài chính, yếu tố nhẫn nại và kiên trì đôi khi còn cần thiết hơn cả sự thông minh, nhanh nhạy hay thấu hiểu được các chỉ số, phân tích và dự đoán được tình hình.
Tác giả cũng chia sẻ rằng tài chính cũng là lĩnh vực hiếm hoi cho phép những người ở các tầng lớp và trình độ khác nhau cùng tham gia, và ai cũng có cơ hội chiến thắng. So sánh với những ngành đặc thù như y khoa hay IT chẳng hạn, một người không học chuyên sâu đâu có cửa thắng được một bác sĩ cầm dao phẫu thuật hay lập trình viên ngồi viết ra được những dòng code phức tạp.
Tóm lại, đầu tư tài chính hay quản lý tài chính cá nhân liên quan đến HÀNH VI và CÁCH MỘT NGƯỜI XÂY DỰNG LỐI-SỐNG. Nó không phải là thứ chỉ liên quan chủ yếu đến con số và tính toán như tôi (và nhiều người) vẫn hay lầm tưởng.
