Những ngày này thị trường crypto (tiền mã hoá) ảm đạm, giá thì giảm đồng loạt lại còn cứ sideway lững lờ nên phần đa những người tham gia hoặc là sợ hãi hoặc là chán nản. Hôm qua, sau bữa cơm trưa, mình với mẹ mình ngồi lại với nhau trò chuyện. Hai mẹ con cùng phân tích thử tại sao qua nhiều lần biến động tài khoản ở cả crypto và chứng khoán, 2 mẹ con hầu như không bao giờ sợ hãi, hoang mang hay bị rơi vào tình trạng rối ren (chủ yếu là hoảng loạn đùa hùa chung vs cư dân mạng cho vui).
Sau một hồi trò chuyện dài và lâu thì hai mẹ con cùng thống nhất lại có 3 điều sau đã giúp quá trình đầu tư trở nên vui vẻ bình an chứ không phải là nỗi lo canh cánh.
Thứ nhất, luôn đầu tư bằng tiền nhàn rỗi và phân bổ vốn hợp lý. Tức là tiền mình đem đi đầu tư thì cần xác định nếu có mất cũng chẳng sao, không ảnh hưởng gì đến cuộc sống sinh hoạt bình thường của mình. Mình thì đầu tư theo kiểu tích sản, nên mỗi tháng mình đều đặn trích ra một khoản để bỏ vào đầu tư. Thời mới bắt đầu, mỗi tháng mình trích ra có 500k, nhưng cứ đều đặn như vậy, mình tích được thành một khoản tiền kha khá. Sau này khi đã hiểu về đầu tư và tự tin hơn và kinh nghiệm + kĩ năng của bản thân, mình nâng mức tiền lên, ngoài ra nếu có những khoản tiền ngoài luồng cố định, mình cũng thường chia đôi 1 nửa cho tiết kiệm và một nửa cho đầu tư.
Rất nhiều người tham gia đầu tư bằng tiền vay mượn, hoặc bằng số tiền không thực sự nhàn rỗi (VD lấy tiền dành để đóng học phí cho con đem đi đầu tư, dẫu đó là khoản để ra chưa dùng tới nhưng nó không thực sự nhàn rỗi bởi bạn đã có kế hoạch sử dụng nó)
Thứ hai, luôn chọn những dự án tốt để đầu tư trong dài hạn. Chọn được dự án tốt, hiểu về nó, có niềm tin về nó thì mình sẽ ít khi nào bị xao động, lo lắng khi thị trường điều chỉnh. Thậm chí lúc giá xuống thấp còn mừng nếu có tiền để mua thêm.
Thứ ba, luôn học hỏi cập nhật kiến thức để có khả năng nhìn vĩ mô dài hạn, hiểu được chu kì từ lớn đến nhỏ của thị trường, hiểu được việc lên xuống của giá là một quy luật tất yếu của tự nhiên, không cưỡng cầu rằng tài khoản phải luôn dương, giá lúc nào cũng phải tăng. Bất cứ cuộc chơi nào, nếu muốn vui bạn đều phải hiểu luật và biết cách chơi. Mình vẫn thường ví von rằng, vào thị trường tài chính mà không hiểu luật, không học cách chơi thì chẳng khác nào đi đá bóng mà không biết gì, lơ ngơ giữa hơn 21 người, không biết di chuyển bóng, liệu bạn có vui nổi hay không? Thứ nhất là chắc chắn sẽ hoảng hốt sợ hãi, thứ hai là sớm muộn gì cũng ngã què giò hoặc chơi ngu bị đuổi cổ ra khỏi sân. Thị trường tài chính cũng vậy thôi, mà còn khốc liệt hơn nhiều nếu bạn chỉ tham gia như con bạc mong chờ sự may mắn.
Nếu bạn đảm bảo thực hiện đúng như 3 nguyên tắc trên mà vẫn lo lắng, sợ hãi, bất an thì cần quan sát sâu thêm bên trong, bởi vì bạn đang có 1 “nỗi sợ ảo”. Nỗi sợ ảo tức là… nỗi sợ không có thật. Một nỗi sợ thật là nỗi sợ có vai trò cảnh báo và bảo vệ chúng ta khỏi những mối nguy hiểm thực sự. Còn ở đây, nếu bạn đảm bảo 3 nguyên tắc trên thì đồng nghĩa với việc bạn không có nguy hiểm nào rình rập hết, nhưng nếu tâm bạn vẫn sợ thì tức là sâu bên trong có khả năng bạn đang có những bế tắc hoặc những tổn thương khiến bạn rơi vào “nỗi sợ ảo”.
Còn trong trường hợp bạn không đảm bảo được đủ 3 nguyên tắc trên, mà bạn vẫn ung dung không sợ hãi gì thì mình lại khuyên là bạn cần phải biết sợ đi, để làm gì ư? Để điều chỉnh lại cách đầu tư, nếu không bạn sẽ chào đón một cái chết báo trước trong tài chính đấy. Mình rất thích câu này trong 1 bài báo trên Cointelegraph:
“Truly successful traders are not the most gifted, but those who survive the longest.” – “Người giao dịch thành công thực sự không phải là người có năng khiếu nhất, mà là người tồn tại với thị trường dài hơi nhất”.
Cointelegraph
Nói chung mỗi người sẽ có những khẩu vị rủi ro và chiến lược đầu tư khác nhau, tiêu chuẩn thành công của phần đông mọi người trong đầu tư thường là miễn sao có lời. Mẹ mình và mình thì có lẽ yêu cầu cao hơn một chút, đó là hai mẹ con luôn cho rằng đầu tư thành công không chỉ ở một tài khoản sinh lời mà cùng với đó nên là sự vui vẻ, bình an. Xét cho cùng ta kiếm tiền cũng là để phục vụ cuộc sống của bản thân, giúp cho cuộc sống của mình nâng cao chất lượng, thoải mái, vui vẻ hơn. Vậy thì tại sao không cho phép mình vui vẻ, thoải mái, bình an ngay lúc này và ở đây. Nếu mà chờ tới khi có thật nhiều tiền mới dám sống thoải mái, tự do, vui vẻ, hạnh phúc thì ngay trong khoảnh khắc hiện tại với những lo lắng rối ren thì ta đã lỗ vốn một phần trải nghiệm cuộc đời luôn rồi còn đâu, và khoản lỗ ấy rất khó bù lại được dẫu tương lai bạn có vui vẻ, hạnh phúc đến như thế nào!
Cuộc đời đã quá đủ những chuyện cần lo rồi, chúng ta cũng chẳng cần tạo ra thêm những mối lo mới đúng không? Mình từng bảo bạn mình rằng: Nếu bỏ tiền vào đầu tư mà mất ăn mất ngủ, lo lắng sợ hãi suốt ngày suốt đêm, vậy thì mình thà chẳng đầu tư nữa, để tiền vào ngân hàng an phận vậy thôi, bởi vì bao nhiêu tiền kiếm được bù lại những đêm mất ngủ, những lần thòng tim, những co giật cảm xúc liên miên không dứt?
Nếu đặt ưu tiên là kiếm tiền, chúng ta sẽ có tiền.
Nếu đặt ưu tiên là vui vẻ, bình an, chúng ta sẽ vui vẻ, bình an.
Nếu đặt ưu tiền là vừa có tiền vừa vui vẻ, bình an, chúng ta sẽ tìm ra cách để có được cả hai thứ!
