Cùng khám phá vẻ đẹp của quá trình chuyển dạ tự nhiên với mình nhé!
Khuyến cáo:
– Bài viết này hướng đến những người những phụ nữ đã có thời gian kết nối, hiểu cơ thể trong một thời gian dài, thực sự lắng nghe, hiểu, chấp nhận và yêu thương được cơ thể mình. Quan trọng nữa là có nhu cầu tìm hiểu, học hỏi để có những hiểu biết về cơ thể cũng như thai sản, ý thức được các nguy cơ và biết cách xử lý.
– Với các bạn chưa có thói quen nhận biết, kết nối và cảm nhận không tốt, các bạn nên tuân thủ theo các quy trình giám sát y tế hoặc chăm sóc thai sản mà bạn tin tưởng.
– Ngoài ra, nội dung chia sẻ trong bài viết này cũng không phải lời khuyên y tế hay có khả năng thay thế các lộ trình chăm sóc thai sản mà bạn đang theo đuổi. Nó nên được kết hợp tốt nhất với quá trình hỗ trợ của chuyên gia trong lĩnh vực thai sản.
—
Chuyển dạ là một quá trình, chứ không phải 1 khoảnh khắc. Hành trình em bé đi từ trong tử cung ra đến bên ngoài cần thời gian và đi theo các giai đoạn. Quá trình này chính xác là “khai hoa nở nhuỵ” vì hệ cơ xương khớp (bao gồm xương mu, xương chậu và các cơ liên quan) của mẹ sẽ từ từ mở ra theo 4 hướng, chưa kể sự giãn mở các luân xa, thu nhận các nguồn lực từ các cổng năng lượng trời – đất.
Giống như một bông hoa nở từ từ, nếu các bạn đã ngắm hoa nở, nó không nhanh và không bất thình lình như những gì truyền thông đã gieo rắc vào đầu chúng ta. Cơn đau trong chuyển dạ là cần thiết, và nếu biết cách, bạn hoàn toàn có thể hít thở nương theo tận hưởng cơn đau. Dù bạn có thể khó chịu rất nhiều, nhưng sẽ không cảm thấy khổ sở. Cơn đau trong chuyển dạ là chỉ báo cực kì quan trọng để người phụ nữ biết mình đang ở giai đoạn nào của tiến trình chuyển dạ, cũng là cầu nối cần thiết giữa mẹ và con. Tuy nhiên mình sẽ viết một bài khác chia sẻ sâu sau, bài này tạm chưa đề cập nhiều.
Hiểu và kết nối được với cơ thể, kết hợp với kiến thức thai sản đúng và đủ sâu, chúng ta sẽ có cái nhìn khác về quá trình này! Nó thực sự là “healing” và là trải nghiệm tâm linh như thể được dẫn dắt bởi Chúa, kết nối với Chúa; thay vì là sự sang chấn, để lại nhiều vết thương trên cả cơ thể vật lý lẫn những chấn thương tâm lý như nhiều phụ nữ vẫn đã và đang phải trải qua.

Về cơ bản, quá trình chuyển dạ tự nhiên sẽ đi theo 4 giai đoạn như sau:
1. Xuất hiện dấu hiệu chuyển dạ
2. Mở tử cung
3. Em bé thúc xuống đường sinh
4. Em bé lọt xuống đường sinh
Cụ thể như sau:
1. Giai đoạn 1: Xuất hiện dấu hiệu chuyển dạ:
1.1 – Xuất hiện máu báo:
- Thường xuất hiện trong khoảng từ 38-42 tuần (+-2 tuần). Yếu tố cộng trừ 2 tuần là rất quan trọng vì thực tế tuổi thai được bệnh viện tính sẽ không hoàn toàn chính xác. Nên nếu cứ cứng nhắc theo tuổi thai chính thống, mẹ và gia đình có thể sẽ bị hoảng hốt, sợ hãi khi sinh sớm hoặc mãi không thấy sinh con. Mỗi em bé có một tiến trình và thời điểm ra đời riêng phù hợp với kế hoạch của Chúa. Phần này đi sâu cũng rất dài, thôi cũng hẹn bài khác chia sẻ.
- Thường xuất hiện máu báo: đỏ, hồng hoặc nâu, nhầy trắng, tuỳ từng người.
- Khi gặp các dấu hiệu chỉ báo này, mẹ cứ bình tĩnh đi tắm gội, ăn uống, chuẩn bị đồ đạc thong thả (trong trường hợp mẹ chọn đẻ ở viện, còn homebirth thì quá sung sướng khỏi bàn rồi).
1.1 – Bắt đầu có cơn gò, đau mỏi lưng nhiều, thậm chí vỡ ối:
- Thời gian từ lúc xuất hiện dấu hiệu chuyển dạ đến lúc sinh con thường rơi vào khoảng 5 giờ đến 48h giờ hoặc lâu hơn (như mình xuất hiện máu báo màu nâu và hồng, hơi đau bụng nhẹ khoảng 5 ngày trước khi sinh, có trường hợp mình biết chuyển dạ đến hơn 2 tuần mới sinh. Bạn mình xuất hiện cơn gò và đau hơn 3 ngày mới sinh – thật bái phục!). Một số người gọi những tín hiệu này là “báo động giả” – nhưng thực sự không phải, đây là báo động thật, chỉ là tiến trình của các giai đoạn tiếp theo sẽ nhanh – chậm khác nhau ở mỗi người.
- Khi vỡ ối: Cứ bình tĩnh, hít thở, uống nhiều nước (vì nước ối sẽ sản xuất liên tục). Trong vòng 48 tiếng kể từ lúc vỡ ối mà chưa thấy sinh thì mới nên lo ngại. Tuy nhiên, mình nhắc lại, điều này phụ thuộc vào sự hiểu biết, kết nối với cơ thể của người mẹ, cũng như tâm lý bình an, chứ nếu mẹ sợ hãi hốt hoảng, không cảm nhận được cơ thể hoặc có các dấu hiệu bất thường khác thì tốt nhất ngay khi vỡ ối hãy vào viện liền.
Rồi đó mới là giai đoạn 1 thôi.
2. Giai đoạn 2 – Mở tử cung:
- Nếu vào viện sớm, các bác sĩ sẽ liên tục khám trong để kiểm tra độ mở tử cung. Tuy nhiên nếu các mẹ cảm nhận được cơ thể và có khả năng xác định bằng xương cụt thì có thể sờ xương cụt để biết được độ mở tử cung là bao nhiêu. Mình cảm nhận cơ thể tốt nên mình cũng không sờ xương cụt gì cả, mình cứ bình tĩnh hít thở ăn chơi, cảm nhận cơ thể và cảm nhận con thôi.
- Cơn đau lúc này tập trung ở lưng, mỏi lưng, bắt đầu đau dần theo cơn.
- Giai đoạn này nên để đèn tối, điều này giúp cơ thể tiết ra hormone giúp giảm đau, thư giãn. Chính vì thế nên sản phụ lúc này sẽ có thể buồn ngủ, muốn ngủ gà ngủ gật (nếu đèn sáng thì có thể sẽ thấy mệt chứ không buồn ngủ). Giấc ngủ gà gật ở giai đoạn này cực kì cần thiết, nó không chỉ giúp giảm đau mà còn giúp mẹ có thêm năng lượng. Nếu bạn chọn vào viện sớm thì tốt nhất hãy tắt đèn hoặc giảm đèn, không cần thúc giục bác sĩ khám nhiều hay kiểm tra liên tục làm phiền sự thư giãn của 2 mẹ con. Còn nếu bạn chờ chuyển dạ ở nhà gần sinh mới đến viện hoặc Homebirth thì khúc này cứ thoải mái mà chill thoai!
- Giai đoạn này mẹ có thể mắc ẻ nhiều, hãy làm sạch nhà vệ sinh, vác gối vào trong wc và có thể vừa ẻ vừa ngủ gà gật (vì có thể vẫn đau thì không ngủ sâu được, nhưng cứ tựa lưng vào bồn cầu mà nghỉ ngơi). Có thể đốt trầm hoặc xông tinh dầu bạc hà + oải hương để thư giãn và cảm thấy dễ chịu.
- Nhờ chồng sấy lưng hoặc dùng túi chườm nóng vùng lưng cho ấm, kết hợp massage cũng giúp tiến trình này dễ chịu hơn và mở nhanh hơn. Đi đẻ các bạn hãy chuẩn bị thêm máy sấy hoặc túi chườm ấm nhé!
- Mình pha sẵn 1 lọ dầu với tinh dầu bạc hà + oải hương để xoa lưng, ôi cái lúc bắt đầu xoa vào nó phê thật là phê, vừa là mùi hương dễ chịu, vừa là cảm giác giảm đau ngay tại vùng lưng. Tuy nhiên nên tìm mua dầu massage ở nơi uy tín và pha đúng tỉ lệ. Bạn nào có nhu cầu mà chưa biết dùng thì có thể liên hệ La Lam – Khoẻ đẹp tự nhiên pha bán và tư vấn cho nhé!
3. Giai đoạn 3 – Thúc em bé xuống đường sinh:
- Bắt đầu đau bên trên và dưới bụng (nếu đau giữa bụng thì có thể bất thường, cần báo bác sĩ theo dõi gấp!). Mình thì hầu như không đau bụng mấy, chủ yếu đau lưng và đau phần bụng dưới khúc xương mu là nhiều.
- Đến giai đoạn này cơ thể chúng ta sẽ bắt đầu mắc rặn 1 cách tự nhiên. Nên nếu các bạn nào lỡ rặn theo yêu cầu hoặc kêu la vật vã quá nhiều từ khúc trên thì tới khúc này dễ là đuối sức, dẫn đến không còn có thể đẻ thường được nữa. Đi đẻ là quá trình chạy bền, nên khi các bạn hiểu được toàn bộ quá trình sẽ biết phân bổ sức lực sao cho phù hợp.
- Về cơ bản thì mình hầu như không rặn mà chỉ hít thở nương theo cơn đau. Mình thở kiểu thổi nến, hít sâu vào bụng rồi thở từ từ bằng mồm như thổi nến. Thực sự mình có thử rặn mà thấy nó quá mệt và đuối sức. Vậy nên chuyện rặn hay không rặn tuỳ mỗi người nhé, hãy lắng nghe cơ thể của bạn!
- Khúc cuối thì mình cảm thấy sốt ruột và cũng thấy có sức để tăng tốc về đích nên mình rặn 3-5 hơi gì đó là con ra (vẫn nương theo hơi thở) nên tầng sinh môn sẽ không bị tổn thương.
- Thường nếu các bạn rặn nhiều và mạnh quá, không theo nhịp của cơ thể thì khả năng cao sẽ bị rách tầng sinh môn rất nhiều.
- Mình thì rách ít nên mình để tự lành (các bạn có thể chủ động làm việc thoả thuận với bác sĩ từ trước), thực ra nếu tầng sinh môn rách tự nhiên thì hầu như không đau nhiều và lành rất nhanh. Nếu bác sĩ không hợp tác vẫn đè bạn ra khâu thì vết thương sẽ đau và lâu lành hơn, trong trường hợp này thay vì đau khổ các bạn hãy chuẩn bị dầu thuốc Minh Ngọc để bôi (mình thấy nhiều mẹ khen, mình không dùng nên không rõ). Hoặc trường hợp các bạn bị rạch tầng sinh môn chứ không phải rách tự nhiên thì cũng lâu lành và cần phải khâu nhé (các bạn cũng tìm hiểu thêm dầu thuốc Minh Ngọc thử nhé, cái này mình gợi ý để các bạn tự nghiên cứu thôi chứ mình không có kinh nghiệm).
=> Chú ý trong toàn bộ quá trình này: Đừng la hét như trong phim ảnh, rất tốt sức và dại dột. Hãy dành sức để thở, có thể rên nhẹ từ trong cuống họng cũng có tác dụng giúp giảm đau.
Tin vui là: Ngay khi bạn cảm thấy đau đớn tột cùng sắp không thể chịu đựng được nữa, thì hãy nhớ đó là dấu hiệu của việc em bé sắp ra đời rồi! Thường đến khúc này, nếu các mẹ không biết thì sẽ yêu cầu bác sĩ tiêm giảm đau, rất uổng nhé ạ! Vì khoảnh khắc đau đến đỉnh và sau đó 1 lúc con chui ra nó là 1 trải nghiệm rất thiêng liêng (nó không ra liền đâu ạ hihi).
Thực ra khúc này đau quá mình cũng không nhớ đâu dù được các chị các em dặn từ trước rồi. May có chồng mình nắm tay nhắc nhở (chứ lúc đó mình đã gào lên là chắc không đẻ được quá, sao đau mãi mà con không ra vậy!!!) nên mình yên tâm… đau tiếp =))).
Trong giai đoạn này, các bạn có thể áp dụng động tác mở xương cụt và xương mu rất hiệu quả. Trước khi đi đẻ mình được 1 chị truyền kinh nghiệm cho. Lúc này nhớ ra làm theo thì nghe xương mở cái pặc, cảm nhận em bé tụt xuống đường sinh rất rõ.
4. Giai đoạn 4 – Con lọt xuống đường sinh!
Here we go!
- Giai đoạn này bắt đầu thấy phần hậu môn nở to, có thể lòi cả trĩ ra nhé các mẹ :))) , xương mu đau tức, phần âm đạo nóng rát. Lúc này không cần tiêm giảm đau thì một cách tự nhiên các cơn đau dồn ở phía lưng và bụng lúc nãy cũng biến mất hoặc đau ít hơn nhiều so với giai đoạn trước.
- Đầu em bé lúc này sẽ thò ra thụt vào chớ không phải nó ra liền đâu nhe :))) Cứ bình tĩnh mà tiếp tục thở đều, sau mỗi hơi thở thì từ từ em bé sẽ xuống.
- Khi vai em bé đã ra hẳn thì bác sĩ hoặc bố em bé sẽ đỡ em ra ngoài.
- Nếu bạn sinh dưới nước thì hãy để người em bé hoàn toàn trong nước, đừng nhấc nó lên rồi lại nhấc nó xuống nhé. Khi nào em bé đã chui hết người ra thì mới nhấc em ra khỏi mặt nước.
- Cho con tiếp da mẹ ngay sau khi bé được chui ra, bế đúng tư thế hỗ trợ chuẩn khớp bú để em bé được bú những giọt vàng sữa non quý giá đầu tiên. Nếu con được sinh thường, đừng lo con đói, hãy lo con bị đè ra uống sữa công thức hoặc bị bế đi tắm quá sớm hoặc bị tách mẹ lúc mới sinh. Đó là những mối nguy hại thực sự ảnh hưởng đến cả thể chất lẫn tâm lý của bé về lâu dài. (Các bạn có thể đọc tài liệu hướng dẫn của tổ chức y tế thế giới WHO)
- Trong vòng 3 ngày đầu em bé không cần tắm. Các lớp gây trên người em bé là cần thiết và quý giá để bảo vệ bé làm quen với môi trường bên ngoài (Các bạn có thể đọc tài liệu hướng dẫn của tổ chức y tế thế giới WHO).
– Tốt nhất em bé nên được da tiếp da trực tiếp với mẹ bất cứ lúc nào có thể trong suốt 1 tháng đầu tiên (hoặc 3 năm đầu tiên luôn thì càng tốt he he), và tắm ít thôi!!!