Trên hành trình viết lách, chắc hẳn ai cũng ít nhiều mắc lỗi. Người không mắc lỗi chắc chắn là người không bao giờ viết, các bạn có đồng ý với mình không? Vậy nên bạn và mình, chúng ta cứ tự tin mà viết, tự tin mà mắc lỗi. Quan trọng là sau đó đừng quên liên tục đọc lại, nhìn lại để nhận ra các lỗi và khắc phục chúng phải không nào?
Dưới đây là một số lỗi cơ bản trong viết lách theo trải nghiệm của các nhân mình. Đi kèm với các lỗi cũng là một số cách khắc phục mình đã làm và thấy có hiệu quả, xin chia sẻ với mọi người. Ai có thêm kinh nghiệm gì quý báu xin hãy bổ sung thêm giúp mình nhé!
Lỗi trong cấu trúc tư duy, sắp xếp mạch ý
Các ý trong một đoạn văn liên kết với nhau không chặt chẽ, các đoạn trong bài viết không có tính kết nối, luận điểm, luận cứ không rõ ràng, sắp xếp lộn xộn… Đây là những lỗi cơ bản và rất hay gặp trong nhiều bài viết. Nhiều người cho rằng lỗi chính tả hay ngữ pháp gây khó chịu hàng đầu, nhưng đối với riêng cá nhân mình, đọc phải một bài viết không rõ ràng về cấu trúc tư duy, các ý lộn xộn mới thực sự là điều khiến mình khó chịu. Vì thường trong những trường hợp như vậy, mình mất rất nhiều thời gian để đọc đi đọc lại mà vẫn không hiểu người viết muốn diễn đạt điều gì.
Dĩ nhiên, chính mình cũng từng có lúc mắc phải lỗi này chứ không phải thần thánh ngoại lệ. Để khắc phục lỗi này, mình cho rằng có một số cách sau đây:
- Học lại cách lên dàn ý, dựng đoạn văn, phát triển ý cho một bài viết: Mình nhận thấy trong trường phổ thông, chúng ta được dạy những phần này cực kì bài bản, đặc biệt là với chương trình tiểu học và cấp hai hồi xưa mình học (bây giờ cải cách giáo dục thì mình không rõ). Chúng ta có thể chủ động tìm lại các tài liệu sách giáo khoa cực kì cơ bản này để nghiên cứu, hoặc nếu không, mình nghĩ chúng cũng có rất nhiều trên Google nếu bạn chịu khó tìm kiếm.
- Học viết Tiếng Anh luyện thi IELTS hoặc TOEFL ibt rồi quay về áp dụng các kỹ năng đó vào viết Tiếng Việt: Các nội dung luyện viết chuẩn của các kỳ thi Tiếng Anh dạy chúng ta kĩ năng tư duy khá tốt, nên nếu trong trường hợp các bạn không tìm lại được các nội dung dạy viết bài bản từ thời ở trường phổ thông (hoặc tìm lại được cũng khó để áp dụng được ngày bởi chúng ta học trong nhiều năm, mà giờ bạn cần dùng gấp), thì việc học một khóa viết Tiếng Anh sẽ giúp bạn vừa nâng cao kĩ năng Tiếng Anh, lại vừa có tư duy logic để viết Tiếng Việt tốt hơn. Một mũi tên trúng hai đích phải không nào?
- Rèn luyện khả năng tư duy logic bằng cách đọc các sách có cấu trúc mạch lạc, tác giả là những cây bút có tư duy logic tốt (Ví dụ: Nguyễn Duy Cần, Phan Văn Trường, Đặng Hoàng Giang…): “Learn from the best” – học từ những mẫu chuẩn nhất chính là cách để chúng ta cải thiện kĩ năng một cách hiệu quả phải không nào?
Lỗi chính tả, ngữ pháp, cú pháp
Có lẽ chẳng cần viết nhiều về chủ đề này, mọi người cũng thừa sức hình dung ra rồi đúng không nào? Còn nếu muốn được hệ thống đầy đủ về các kiểu lỗi sai liên quan đến chính tả và ngữ pháp, mình giới thiệu mọi người tìm đọc cuốn “Từ câu sai đến câu hay” của tác giả Nguyễn Đức Dân. Trong sách cũng đưa ra những giải pháp khắc phục cực kỳ cụ thể để ai cũng áp dụng được. Mình đã từng giới thiệu cuốn sách này cho khoảng 5 bạn, cả 5 người bạn này đều nói rằng sau khi đọc xong cuốn sách, các bạn ít mắc lỗi hơn. Cá nhân mình cũng nhận thấy khả năng sử dụng ngôn ngữ của mình tiến bộ kể từ khi nghiền ngẫm xong cuốn sách này đấy!
Ngoài ra, để khắc phục tình trạng sai chính tả và ngữ pháp, chúng ta cũng nên tìm đọc các sách có chất lượng biên tập tốt, bất kể là nội dung gì, miễn là các sách ấy chuẩn chính tả và ngữ pháp đúng. Quá trình đọc sẽ giúp cho ngôn ngữ thấm dần vào chúng ta một cách tự nhiên và từ đó có thói quen sử dụng chính tả, ngữ pháp chuẩn hơn.
Tóm lại, cá nhân mình cho rằng, việc mắc lỗi không hề đáng sợ. Mắc lỗi mà không hề biết mới đáng sợ kìa! Việc nhận ra các lỗi đã mắc phải và học cách sửa chúng sẽ giúp cho khả năng viết của chúng ta ngày một cải thiện, nên muốn viết tốt đừng ngại viết sai. Cách khắc phục chung cho tất cả các lỗi trong viết lách có lẽ vẫn là THỰC HÀNH VIẾT THẬT NHIỀU! Viết càng nhiều, chúng ta càng có cơ hội va vấp với nhiều kiểu lỗi khác nhau. Nhờ vậy, chúng ta học cách tự sửa mình để trở nên hoàn thiện hơn.
Phiêu Linh
Hải Phòng, 19/4/2022
Hình: Michael Dziedzic
