Lần đầu làm mẹ, lần đầu cho con tập ăn nên mình cũng tìm hiểu đủ các phương pháp, đọc đủ các tài liệu, xem youtube hướng dẫn/review. Khúc ban đầu mình chốt là cho con ăn kiểu BLW (ăn dặm bé chỉ huy) và ăn dặm truyền thống kết hợp kiểu Nhật =))) Tức là mỗi thứ 1 tí. Ăn chỉ huy để con tập kĩ năng, làm quen với đồ ăn, phát triển cảm nhận, nuôi dưỡng giác quan, ăn truyền thồng kết hợp kiểu Nhật để… con ko bị đói, con có thứ vào ruột cho ấm bụng, thêm đủ chất…
Tuy nhiên sau khi ngồi với bác Lan Vu mình được thông não và thay đổi tư duy hoàn toàn, mình cũng suy ngẫm, chiêm nghiệm thêm rồi kết hợp quan sát con thì nhận ra đúng là hiểu bản chất rồi thì mọi thứ nó: Dễ – Tiện – Vui
Mình take note nhanh những đúc rút của mình trong quá trình cho con ăn dặm vừa qua dưới sự hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng Lan Vũ:
1. Ý nghĩa quan trọng nhất của việc cho trẻ ăn dặm là ý nghĩa KẾT NỐI GIA ĐÌNH VÀ TẠO RA TƯƠNG TÁC XÃ HỘI. (Chứ ko phải ăn để cho có chất, để tăng cân)
Lần đầu tiên, bé được ngồi ngang hàng, chung mâm với người lớn, cùng tham gia vào bữa cơm gia đình và ăn những thứ mới lạ.
=> Vậy nên, quan trọng là ko khí bữa cơm gia đình có vui vẻ, rôm rả, hào hứng với sự có mặt của bé hay ko
=> Ăn để bổ sung chất vẫn có nhưng ko đáng kể, dưới 1 tuổi bé vẫn dựa vào sữa mẹ là chính. Nên chuyện thêm chất vs giúp tăng cân ko phải là ý nghĩa quan trọng nhất của việc ăn dặm
2. Thời điểm ăn dặm phù hợp nhất là lúc con tự chọn. Con cảm thấy phù hợp lúc nào, con sẽ cho mình biết.
Nhiều người sẽ hỏi “ô nó cho mình biết kiểu gì khi mà nó còn chưa nói được,” rồi “nó bé tí biết mẹ gì mà quyết định lúc nào ăn dặm”.
Thực ra thì nó biết nhiều hơn mình và nếu mình biết cách quan sát thì mình sẽ nhận ra, miễn là bố mẹ ko tự cho rằng mình biết tuốt ạ 
.
Nhưng về cơ bản vẫn có 1 số dấu hiệu cho thấy con đã sẵn sàng để bố mẹ THAM KHẢO (chỉ là tham khảo thôi nhé ạ, mỗi bé sẽ mỗi khác):
– Bé đã ngồi được thẳng lưng
– Bé đủ 6 tháng tuổi
– Bé chủ động cầm được đồ ăn đưa vào miệng.
Trên thực tế với con mình:
– Bé ngồi được thẳng lưng từ lúc 4 tháng rưỡi
– Chủ động đòi ăn từ 5 tháng nhưng mình chưa cho con ăn (mình tính chờ đến tận khi con 7 tháng mới cho tập ăn dặm)
– Tình cờ 1 lần mình bế con và mình ăn quýt, con thó trộm múi quýt của mẹ cho vào mồm mút hết một nửa thì mẹ mới biết => Lúc này bé mới 5 tháng rưỡi, nhưnginhf hiểu là con đã sẵn sàng để TẬP ĂN, mình tin vào sự lựa chọn của con và con bắt đầu tập ăn dăm.
3. Bản chất của ăn dặm là TẬP LUYỆN:
– Tập làm quen với đồ ăn, dần bồi đắp sự yêu thích và niềm vui với việc ăn uống
– Tập kĩ năng ăn (điều khiển tay, mồm thông qua cầm nắm bốc nhai nuốt. Trong đó phản xạ hóc nghẹn nôn trớ là 1 phần để con tập luyện phát triển kĩ năng
– Tập cảm nhận: cái gì thích hay ko thích qua nếm vị đồ ăn, cảm nhận cấu trúc bề mặt của thức ăn thông qua xúc chạm, cảm nhận thứ gì phù hợp với cơ thể mình, cái gì ko
Và vì là tập luyện, nên bé cần THỜI GIAN và sự KIÊN TRÌ LẶP LẠI. Bé sẽ sai, bé sẽ gặp khó khăn, nhưng đó là cách bé tự học và tự hoàn thiện để đến khi tròn tuổi hoặc hơn 1 tuổi có thể thành thạo kĩ năng mới: ăn uống trong hứng khởi và vui vẻ. Đây mới là giai đoạn bé chính thức ĂN. Và để chuẩn bị cho sự kiện này, trung bình bé cần từ 5-7 tháng tập ăn dặm (mỗi bé sẽ cần thời gian khác nhau).
Hiểu được điều này thì người lớn mới có thể kiên nhẫn đồng hành cùng con, cho phép con trải nghiệm và tin tưởng tuyệt đối ở con.
4. Người lớn vẫn nên trang bị kĩ năng sơ cứu hóc nghẹn cho con, bất kể con ăn dặm theo phương pháp nào. Thực tế thì ăn dặm truyền thống dễ gây hóc nghẹn cho trẻ hơn so vs ăn dặn chỉ huy, vì trẻ ko tự định lượng được mức đồ ăn phù hợp đưa vào miệng và ko tự điều khiển được. (Người lớn có thể thử nhờ 1 ng khác bón đút cho mình ăn xem có cảm thấy thoải mái ko, nhất là vs điều kiện chúng ta ko nói gì hết, ko hướng dẫn được người đút để điều chỉnh. Bạn cứ nhờ chồng hoặc vợ đút cho ăn cỡ 1 tuần toàn đồ nhuyễn thử xem cảm giác ra sao. Mình từng được chồng đút cho ăn 1 lần lúc bị ốm, đút được 1 nửa mình sợ quá bảo thôi để mình cố gắng tự ăn :)))
5. Bé nên tập luyện với rau củ quả để làm quen => Vì việc chít nước (nếu có) là thân thiện với hệ tiêu hoá (thân thiện hơn nhiều so với ăn đồ xay nhuyễn vốn vẫn là đặc và nặng nề với hệ tiêu hoá của em bé dưới 1 tuổi). Nếu có ăn đồ xay nhuyễn thì ko quá 1-2 muỗng cà phê 1 ngày (con số trung bình với trẻ 6-7 tháng tuổi). Bé tập dần với thịt gà, tôm… để làm quen và mở rộng các món ăn. Chi tiết các bạn hỏi thêm bác Lan vì mỗi bé sẽ rất khác nhau ở cả lượng thức ăn và đồ nên ăn, các vấn đề liên quan… mình chỉ note ý cơ bản thôi =))) Cá nhân mình thấy nếu bố mẹ đã từng tham gia chương trình nhịn ăn 1 ngày cùng bác Lan rồi thì tâm thế cho con ăn dặm sẽ bình an và tỉnh táo hơn nhiều, do hiểu được bản chất cốt lõi của vấn đề là gì thông qua việc cảm nhận cơ thể của chính mình.
6. Khó khăn lớn nhất của việc cho con ăn dặm kiểu này (đối với cá nhân mình) đó là đi qua được những lời phán xét, đánh giá, thậm chí chê trách của bạn bè và đặc biệt là người thân (những người chưa quen và chưa thực sự hiểu về việc nuôi dưỡng giác quan cho trẻ). Tất cả thực ra cũng xuất phát từ sự quan tâm, lo lắng dành cho em bé mà thôi, thêm vào đó, góc nhìn của mỗi người khác nhau, trải nghiệm khác nhau nên không dễ dàng gì để mọi người ủng hộ những gì mình đang làm với con. Nhưng quan trọng hơn hết, bản thân người mẹ tự học, tự cảm nhận, tìm hiểu để vững vàng là đủ, bởi chúng ta không thể cứ sống mà chờ đợi, phụ thuộc vào sự ủng hộ, nâng đỡ của những người xung quanh được.
7. Tóm lại, với 1 con người thì việc ăn dặm là quá trình tập luyện để phát triển các kĩ năng người: vận động tinh, cảm nhận xúc chạm, nuôi dưỡng giác quan, hình thành cảm xúc. Còn nếu nuôi gà công nghiệp, heo móc hàm cần đủ kg cho to béo chẫm tay thì câu chuyện nó ở 1 chiều hướng rất khác rồi.
Tuy nhiên, mình cũng hiểu là phần đa chúng ta dễ mắc lỗi tư duy phiến diện theo kiểu:
“PHÁT TRIỂN là phải tăng cân”
“bé bụ bẫm là khoẻ”
=> thì vấn đề vẫn là chúng ta cần tìm hiểu để tư duy cho hợp lý hơn về các tiêu chí để đánh giá một em bé phát triển khoẻ mạnh (từ đó ko nhầm lẫn với việc nuôi heo gà công nghiệp chạy theo số cân và lượng thức ăn nhồi được vào người). Thêm vào đó, góc nhìn và cách tư duy của bố mẹ cũng là yếu tố quyết định tới việc bé sẽ ăn dặm như thế nào. Nếu bố mẹ hiểu và tin rằng một em bé hoàn toàn có thể biết lúc nào cần ăn, có khả năng tự tập luyện để phát triển kĩ năng ăn, thì bố mẹ sẽ yên tâm lùi về quan sát, nương theo con thay vì liên tục can thiệp đốc thúc, bón đút, tìm mọi cách để con ăn được càng nhanh, càng nhiều, càng sớm. Bố mẹ cũng sẽ đỡ lo lắng, sợ hãi khi thấy con nôn trớ, oẹ thức ăn ra vì hiểu rằng đó là một điều tự nhiên cần thiết để con học hỏi và cơ thể con đủ thông minh, tinh tế để có những phản ứng phù hợp.
Trên đây là những chiêm nghiệm và trải nghiệm của cá nhân mình và con mình, rất có thể không đúng với những người khác vì mức độ ưu tiên, quan tâm của mỗi người khác nhau, mỗi em bé cũng rất khác nhau.
Mọi người có thể chia sẻ những trải nghiệm và cảm nhận ở phần comment để chúng ta mở rộng góc nhìn nhé ạ!
