Mỗi chúng ta khi rời khỏi ghế của trường trung học phổ thông hầu hết đều bắt đầu bước vào một chặng đường đời mới. Đối với các sinh viên (sv) xa nhà, giai đoạn này họ bắt đầu phải sống tự lập hơn, phải tự biết lo liệu, sắp xếp cuộc sống của mình. Kinh nghiệm của họ là gì? Họ đã làm thế nào để thích nghi với cuộc sống mới và vượt qua khó khăn?
——————————————————-
- Những nỗi lo sau niềm vui:
Đỗ được vào một trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội theo đúng nguyện vọng là niềm vui không chỉ của các bạn học sinh mà còn là niềm vui chung của gia đình, họ hàng…Tuy nhiên, sau niềm vui, niềm tự hào phấn khởi ấy là một loạt các nỗi lo về một cuộc sống mới ở nơi xa xôi, đắt đỏ và bon chen như Hà Nội. Một trong số những nỗi lo ấy chính là việc tìm được một nhà trọ phù hợp, sắp xếp được một cuộc sống ổn định, thoải mái để có tâm lí tốt cho việc học hành. Ở Hà Nội, phòng trọ thì nhiều vô kể, tuy nhiên, để tìm được một nơi ưng ý quả thật cần mất rất nhiều thời gian. Minh Hiền (sv năm nhất ĐH Kinh tế quốc dân) cho biết: “Tìm được một nhà trọ ưng ý phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Từ việc phòng trọ có sạch sẽ thoáng mát, thoải mái hay không đến việc chủ nhà ở đó là người thế nào, giá phòng có phù hợp với kinh tế gia đình không hay chọn bạn ở cùng thế nào cho thích hợp… Tất cả đều rất quan trọng vì nếu không thoả mãn được các điều kiện ấy thì rất khó có tâm lí tốt để học tập”. Cô Linh – giảng viên môn Cơ sở văn hoá Việt Nam tại học viện Báo chí và tuyên truyền của bọn tớ cũng chia sẻ rằng ngày xưa hồi còn là sinh viên, lúc nào cô cũng đau đầu về vấn đề nhà trọ, có khi tìm được phòng trọ sạch sẽ thoải mái thì giá tiền lại quá cao, không tìm được người ở phù hợp hoặc có khi bà chủ nhà lại không phải là người tốt…v.v.. Như vậy có thể thấy, việc tìm phòng trọ ở thời điểm hiện tại hay trong quá khứ cũng luôn là mối quan tâm lo lắng thường trực của những sinh viên khi bước chân vào cuộc sống xa nhà, bắt đầu phải tự lập. Có không ít những sinh viên đã phải chuyển nhà trọ đến vài lần mà còn chưa tìm được nhà trọ ưng ý. Hương Giang (sv năm nhất ĐH Ngoại Thương) đã chuyển nhà trọ đến lần thứ 3 vì nhiều lí do. Cô bạn cho hay: “Lần đầu tiên mình phải chuyển nhà trọ vì lí do bản thân thiếu kinh nghiệm nên không xem xét phòng trọ kĩ trước khi thuê, khi dọn đến ở rồi mình mới phát hiện ra cứ vào phòng là mất sóng điện thoại, không liên lạc được với ai. Lần thứ 2 chuyển nhà là do chủ nhà trọ càng càng càng quá quắt, họ liên tục nâng tiền nhà với cái cớ giá cả mọi thứ đều tăng. May thay đến lần chuyển thứ 3 mình đã tìm được phòng trọ ưng ý, đến lúc này mới yên tâm thoải mái học tập”. Giang cũng là một trong số những sinh viên may mắn đã tìm được cho mình một nhà trọ phù hợp. Tuy nhiên, đối với những ai đã tìm được nhà trọ ưng ý rồi thì tất cả cũng mới chỉ bắt đầu…
2. Cuộc sống mới và “gánh nặng cơm áo ghì sát đất”:
Giờ đây, những sinh viên xa nhà khi đã ổn định được chỗ ở bắt đầu phải tính đến việc chi tiêu cân đối, sắp xếp cuộc sống của mình sao cho hợp lí. Thảo Trang (sv năm nhất ĐH Ngoại Thương) vốn từ bé đến lớn chưa phải lo toan việc gì, mọi việc trong nhà đều có bố mẹ lo lắng, sắp xếp nên khi ra Hà Nội học cô nàng mới thấm thía: “Bây giờ mình phải lo từ chuyện cơm nước, chợ búa, các loại tiền sinh hoạt, các thứ cần dùng trong nhà. Bây giờ mình mới hiểu đến từ cái tăm, cái giẻ rửa bát cũng phải mua, phải lo, không phải tự dưng mà nó có. Rồi cả việc sắp xếp đồ đạc sao cho gọn gàng ngăn nắp và hợp lí trong căn phòng 20 mét vuông cũng là chuyện đáng bàn!” Tiền điện, tiền nước ở các khu nhà trọ cho sinh viên cũng đắt gấp nhiều lần so với giá tiền điện tiền nước thông thường nên việc sử dụng điện nước phải hết sức căn cơ và tiết kiệm. Thường thì mùa đông các bạn tranh thủ cuối tuần về nhà tắm rửa, giặt giũ quần áo để đỡ tốn nước ở nhà trọ. Nước vo gạo dùng để rửa rau, nước rửa rau có thể dùng để rửa bát và nước rửa bát lại dùng để dội nhà vệ sinh. Điện thì chỉ khi nào thật cần thiết mới bật, không cần thiết phải tắt đi ngay. Mỗi bữa ăn của sinh viên chủ yếu là rau, mà rau này cũng là mang từ quê lên bởi lẽ ở Hà Nội rau cỏ cũng khá là đắt đỏ. Mỗi lần về nhà, sinh viên nào ở trọ cũng đều lếch thếch xách lên Hà Nội đủ thứ, nào là ruốc, muối vừng, cà chua, su hào, gừng, tỏi, gạo… Thu Hương (sv năm 2, ĐH Luật) nói: “Bọn mình chịu khó tha lôi ở nhà lên, bố mẹ cho gì xách hết, càng đỡ phải chi tiêu ở Hà Nội càng tốt!”. Không chỉ các cô gái phải bắt đầu học, tìm hiểu và quan tâm đến việc sắp xếp cuộc sống mà các chàng sinh viên sống xa nhà cũng phải học hỏi và làm quen với điều đó. Nam Anh (sv năm thứ 2, ĐH Kinh tế quốc dân) dù là con trai nhưng có khá nhiều kinh nghiệm về lĩnh vực này đã chia sẻ với “đàn em” kinh nghiệm vui như sau: “Làm sinh viên xa nhà là phải học cách “sống kiểu gấu”! Mọi người đều biết gấu ăn để tích mỡ rồi trong suốt mùa đông dài chúng chỉ ngủ trong hang mà sử dụng lượng mỡ dự trữ để sống sót! Sinh viên cũng thế, dịp hè và Tết về nhà là được/phải ăn uống thoải mái, cân nặng sẽ tăng và rồi số cân ấy sẽ trừ dần đi trong quá trình ra Hà Nội học tập! Ngoài ra, đời sống sinh viên cũng đi theo các giai đoạn từ ăn cơm rồi đến ăn mì tôm Omachi và cuối cùng là ăn mì tôm Hảo Hảo. Đầu tháng thì có thể ăn cơm, đến giữa tháng ăn Omachi, cuối tháng hết trợ cấp thì đành chuyển từ Omachi sang Hảo Hảo. Đấy là chưa kể, sinh viên mới ra Hà Nội, đường xá chưa quen mà đi xe máy lơ ngơ, bị phạt vài lần vẫn còn là ít, mà đã bị phạt mất vài trăm nghìn rồi thì mì tôm cũng chẳng có mà ăn”(cười).
3. Khổ học thành tài – Sướng khổ tại tâm
Nhưng nỗi khổ ấy luôn đi kèm với niềm vui và rất nhiều những điều thú vị. Thày cô, bố mẹ tớ đều đã từng kể cho tớ nghe rất nhiều câu chuyện vui thời sinh viên, tuy nghèo khổ, vật chất thiếu thốn nhưng chưa bao giờ thiếu tiếng cười và niềm vui. Và bây giờ làm sinh viên, tớ mới được trải nghiệm những điều ấy. Phải tự lập cuộc sống tuy có khó khăn đôi chút nhưng thấy mình trưởng thành hơn rất nhiều, cảm giác được tự lập, được tự lo liệu cuộc sống cho bản thân cũng rất thú vị. Thêm vào đó, sinh viên bọn mình vẫn nói đùa với nhau: “Phải sống khổ một tí sau này mới có cái mà kể cho thế hệ tiếp theo chứ!”, hoặc cuối tuần, bạn bè hẹn nhau đến nhà trọ chơi, ăn bữa cơm đạm bạc, chia sẻ với nhau những câu chuyện vui về những khó khăn trong cuộc sống, tự rút ra những kinh nghiệm để thấy rằng mình đã trưởng thành hơn rất nhiều…
Sinh viên bây giờ tuy còn nhiều khó khăn nhưng đã đầy đủ và sung sướng hơn nhiều nếu so với các thế hệ đi trước. Nhìn vào cách một đất nước đối xử với lực lượng trí thức có thể suy ra mức độ trọng dụng người tài và trình độ phát triển của nước đó. Rõ ràng, sinh viên là lực lượng trí thức đông đảo và mạnh mẽ của đất nước, là thế hệ sẽ quyết định sự phát triển của đất nước sau này. Thiết nghĩ, với sứ mệnh quan trọng như vậy, sinh viên sẽ ngày càng được tạo điều kiện, giúp đỡ nhiều hơn khi còn đang ngồi trên giảng đường với vô vàn những khó khăn trong cuộc sống.
Bài viết đăng trên báo điện tử Bắc Giang năm 2010, khi là sinh viên năm nhất ĐH
